Nội dung chính
Chiến dịch “Quyết tâm tuyệt đối” của Mỹ tại Venezuela không chỉ là một hành động quân sự nhanh gọn, mà còn hé lộ ba mục tiêu chiến lược sâu xa: kinh tế, quân sự và chính trị địa chiến lược.
Vào ngày 3/1/2026, lực lượng đặc nhiệm Delta Force cùng hơn 150 máy bay từ 20 căn cứ đã tiến hành một cuộc đột kích nhanh chóng tại Caracas, bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro và phu nhân Cilia Flores trong chưa đầy 30 phút.
Mục tiêu kinh tế
Theo TASS, Venezuela sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu – chiếm gần 18% trữ lượng toàn cầu – nhưng sản lượng hiện tại chỉ khoảng 0,9 triệu thùng/ngày do quản lý kém và lệnh trừng phạt. Mỹ xem việc kiểm soát nguồn dầu này như một “cánh tay tài chính” để giảm phụ thuộc nhập khẩu và bù đắp chi phí quốc phòng.
Chuyên gia năng lượng Paasha Mahdavi (Đại học California) nhấn mạnh dầu Venezuela là loại “bẩn” về phát thải và đòi hỏi công nghệ tinh chế cao, khiến thời gian khôi phục sản lượng đỉnh cao (3,5 triệu thùng/ngày) có thể kéo dài hàng thập kỷ.
Nhà kinh tế Neil Shearing dự đoán, ngay cả khi Mỹ nắm bắt một phần sản lượng, ảnh hưởng đến giá dầu toàn cầu trong 2026 sẽ còn hạn chế vì dư cung vẫn cao.
Mục tiêu quân sự
Chiến dịch đã sử dụng toàn bộ sức mạnh không gian không lực: tiêm kích F‑22, F‑35, UAV Reaper và trực thăng đặc nhiệm, đồng thời vô hiệu hoá hệ thống phòng không Venezuela trong vòng vài phút – một minh chứng cho khả năng thực hiện “chiến dịch không thương vong” của Mỹ.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine cho biết đây là “kết quả của nhiều tháng lập kế hoạch” dựa trên thông tin tình báo CIA thu thập từ tháng 8/2025.
Chiến lược gia Mick Ryan (cựu thiếu tướng Australia) cho rằng việc duy trì hạm đội mạnh ở Caribbean là “cây gậy” để ép chính quyền Venezuela tuân theo, đồng thời phá vỡ các mạng lưới buôn lậu ma túy.
Mục tiêu chính trị địa chiến lược
Chiến dịch được Trump mô tả là “một trong những màn trình diễn quân sự ấn tượng nhất lịch sử Mỹ” và đồng thời là công cụ răn đe các chính quyền không thân Mỹ ở Brazil, Chile và Colombia.
Giáo sư Maurício Santoro (Đại học Rio de Janeiro) nhận định đây là sự hồi sinh của “ngoại giao pháo hạm” – chiến lược dùng sức mạnh hải quân để ép buộc các nước yếu hơn chấp nhận các yêu sách chính trị và kinh tế.
Theo nhà phân tích Jim Marckwardt (Đại học Johns Hopkins), Trump còn tận dụng chiến dịch để tạo “di sản cá nhân” trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 2026, nhắm vào cộng đồng người Mỹ gốc Latin tại Florida – một khối cử tri then chốt.
Chiến lược An ninh Quốc gia mới của chính quyền Trump (được công bố tháng 12/2025) đã tái khẳng định trọng tâm vào Tây Bán cầu, coi Venezuela là “sân sau” chiến lược.
Những phân tích trên cho thấy ba mục tiêu – kinh tế, quân sự và chính trị – không chỉ đồng thời tồn tại mà còn hỗ trợ lẫn nhau, tạo nên một bước ngoặt trong quan hệ Mỹ‑Caracas và làm tăng độ bất ổn khu vực.
