Nội dung chính
Bill Gates thay đổi quan điểm khí hậu: Ưu tiên xóa nghèo hơn giảm khí thải
Bối cảnh 20 năm cảnh báo biến đổi khí hậu
Trong gần hai thập kỷ qua, Bill Gates – đồng sáng lập Microsoft và nhà từ thiện nổi tiếng – đã đầu tư hàng tỉ đô la để nâng cao nhận thức và giảm thiểu rủi ro từ biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, trong một bài viết dài trên GateNotes, ông đã công bố một quan điểm mới: thay vì tập trung vào việc ngăn trái đất nóng lên tới mức gây thảm họa, Gates đề xuất chuyển nguồn lực sang cải thiện đời sống của những cộng đồng nghèo nhất.
Quan điểm mới của Gates
Trong bài viết 17 trang, Gates viết: “Mặc dù biến đổi khí hậu có những hậu quả nghiêm trọng – đặc biệt cho người dân ở những nước nghèo nhất – nhưng nó sẽ không dẫn tới sự diệt vong của nhân loại. Con người sẽ vẫn sống và phát triển tốt ở hầu hết mọi nơi trên trái đất trong tương lai gần”. Ông nhấn mạnh rằng việc tập trung quá mức vào các chỉ tiêu giảm phát thải ngắn hạn có thể làm lãng phí nguồn lực quý giá.
Đầu tư vào sức khỏe và nghèo đói
Gates đề xuất chuyển ngân sách từ các dự án giảm khí thải sang các sáng kiến như:
- Đầu tư vào nông nghiệp bền vững, giảm thiểu bệnh tật cho cây trồng và vật nuôi.
- Hỗ trợ tiêm phòng, xóa sổ bệnh sốt rét và các bệnh truyền nhiễm.
- Chương trình xóa đói giảm nghèo, đặc biệt ở các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của thời tiết.
Ông cho rằng, nếu phải lựa chọn giữa giảm 0,1 độ nhiệt độ toàn cầu và tiêu diệt bệnh sốt rét, anh sẽ chọn giải quyết bệnh tật vì nó mang lại lợi ích trực tiếp cho hàng triệu người.
Phản ứng của cộng đồng và truyền thông
Quan điểm mới nhanh chóng gây tranh cãi. Một số nhà hoạt động môi trường cho rằng Gates đang “quay xe” – khi mà họ vẫn ủng hộ các biện pháp giảm phát thải mạnh mẽ. Tờ FastCompany nhận xét: “Sau 20 năm tự định vị mình là chuyên gia về khí hậu, Gates hiện đang đưa ra những lập luận ngụy biện, làm lộ rõ sự cả gan của một tỉ phú nghĩ rằng mình có thể thuyết giảng cho thế giới”.
Ngược lại, New York Times cho rằng Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu, mà chỉ cảnh báo rằng việc tập trung vào “các con số hình thức” có thể khiến chúng ta bỏ lỡ những giải pháp mang lại lợi ích xã hội lớn hơn.
Thực tiễn và những ví dụ thực tế
Thực tế cho thấy các chính sách giảm phát thải quá mức thường gây gánh nặng cho người nghèo. Ví dụ, một số nước châu Âu đang lên kế hoạch cấm gia súc vì khí thải từ phân, trong khi nông dân địa phương lại phải đối mặt với chi phí chuyển đổi cao. Tương tự, việc ép buộc chuyển sang xe điện ở nhiều quốc gia gây khó khăn cho những gia đình có thu nhập thấp.
Hơn nữa, nhiều nhân vật nổi tiếng ủng hộ môi trường vẫn thường xuyên sử dụng máy bay riêng – mỗi chuyến bay phát thải gấp hàng trăm, thậm chí hàng ngàn lần so với một chiếc xe chạy xăng.
Mục tiêu của Gates tại COP30
Bill Gates công bố quan điểm này nhằm ảnh hưởng đến hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc COP30, diễn ra tại Brazil từ 10‑21/11/2025. Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo quốc gia sử dụng ngân sách hạn chế dành cho biến đổi khí hậu vào các dự án có tác động xã hội cao, chẳng hạn như tiêm vaccine, cải thiện hệ thống y tế và giảm nghèo.
Trong một buổi phỏng vấn với CNBC, Gates giải thích: “Tôi là một nhà hoạt động khí hậu, nhưng cũng là nhà hoạt động cho sự sống còn của trẻ em. Nếu chúng ta ngưng tài trợ cho mọi loại vaccine để giảm 0,1 độ, liệu đó có phải là sự đánh đổi thông minh?”.
Kết luận
Quan điểm mới của Bill Gates không phải là phủ nhận biến đổi khí hậu, mà là một lời kêu gọi cân bằng lại ưu tiên: dùng nguồn lực để giảm nghèo, cải thiện sức khỏe và tăng cường năng lực thích ứng, thay vì chỉ chạy đuổi các chỉ tiêu giảm phát thải ngắn hạn. Đây là một góc nhìn đáng suy ngẫm cho các nhà hoạch định chính sách, doanh nhân và người tiêu dùng.
Bạn nghĩ sao về chiến lược này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn về các xu hướng kinh doanh và xã hội.
