Nội dung chính
Trong thời điểm cận Tết, khi nhu cầu tuyển dụng tăng cao, các chiêu trò lừa đảo việc làm “việc nhẹ, lương cao” đang lan rộng trên mạng xã hội, đe dọa tài chính và pháp lý của người lao động.
Tình hình tuyển dụng cận Tết và nguy cơ lừa đảo
Thị trường lao động TP.HCM vào mùa Tết thường bùng nổ: doanh nghiệp đẩy nhanh tiến độ tuyển dụng, người lao động tìm kiếm cơ hội để tăng thu nhập và lo cho gia đình. Bên cạnh những cơ hội thực sự, một “mặt trận” khác cũng đang nở rộ – các mô hình lừa đảo tuyển dụng và xuất khẩu lao động (XKLĐ) “ma”.
Chiêu trò mồi nhử tinh vi
Chỉ cần lướt qua Facebook, TikTok, Zalo hay Telegram, người tìm việc dễ dàng bắt gặp hàng loạt tin tuyển dụng hấp dẫn: “việc nhẹ, lương cao”, “thu nhập 500.000‑1.000.000 đ/ngày”, “làm tại nhà”. Những lời hứa này không chỉ là quảng cáo, mà còn là mồi nhử tâm lý, nhắm vào nỗi sợ thất nghiệp và mong muốn kiếm tiền nhanh của người lao động.
Theo bà Nguyễn Văn Hạnh Thục – Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TP.HCM, các chiêu trò lừa đảo ngày càng “biến tướng”. “Các đối tượng khai thác tâm lý muốn có thu nhập nhanh, ít ràng buộc, thủ tục đơn giản. Một quyết định vội vàng có thể khiến nạn nhân trả giá rất đắt.”
Phí ẩn và lời hứa phi lý
Những kẻ lừa đảo thường yêu cầu người tìm việc trả các khoản phí “hồ sơ”, “đồng phục”, “đặt chỗ” hay “đào tạo trước khi nhận việc”. Theo quy định pháp luật, người lao động không phải trả bất kỳ khoản phí nào để được giới thiệu việc làm. Tuy nhiên, vì sợ “mất cơ hội”, nhiều người vẫn chấp nhận chi tiền.
Song song với các khoản phí này là những lời hứa không thực tế: không cần kinh nghiệm, làm vài giờ mỗi ngày nhưng thu nhập lên tới hàng triệu đồng. Nhiều nạn nhân sau đó bị kéo vào các mô hình bán hàng đa cấp, “nhiệm vụ ảo” hoặc các hình thức chiếm đoạt tài sản tinh vi.
Rủi ro pháp lý khi rơi vào XKLĐ “ma”
Trong khi các bẫy việc làm trong nước thường khiến nạn nhân mất vài triệu đồng, XKLĐ “ma” có thể “cuốn sạch” hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu. Các tin tuyển dụng như “đi Nhật lương cao, không cần ngoại ngữ, chỉ cần đặt cọc 80 triệu” xuất hiện hàng loạt trên mạng xã hội.
Người bị lừa thường phải chuyển tiền đặt cọc, mua hàng “trải nghiệm” hoặc cung cấp giấy tờ cá nhân. Khi đạt mục đích, kẻ lừa đảo cắt đứt liên lạc và xóa dấu vết.
Câu chuyện thực tế: Nạn nhân mất 80 triệu
Anh N.V.T (29 tuổi, quê Gia Lai) đã tin rằng mình sắp sang Nhật trong 25 ngày chỉ với 80 triệu đồng trọn gói – không cần ngoại ngữ. Sau ba lần chuyển tiền, anh chỉ nhận được một “hợp đồng nguyên tắc” mờ nhạt và một địa chỉ văn phòng không tồn tại. Kết quả: mất tiền, nợ ngân hàng và mất việc ở quê vì đã nghỉ để chuẩn bị xuất cảnh.
Những dấu hiệu cần cảnh giác
- Yêu cầu thanh toán bất kỳ khoản phí nào trước khi ký hợp đồng.
- Lời hứa “thu nhập cao, không cần kinh nghiệm, thủ tục nhanh trong vài ngày”.
- Không cung cấp địa chỉ công ty, số điện thoại cố định hoặc thông tin giấy phép kinh doanh.
- Yêu cầu chuyển tiền qua tài khoản cá nhân, ví điện tử hoặc chuyển khoản quốc tế không rõ nguồn gốc.
- Thiếu hợp đồng bằng văn bản, chỉ có thỏa thuận miệng hoặc giấy tờ tự in.
Lời khuyên từ chuyên gia
Ông P.Q.H, Giám đốc một công ty XKLĐ được cấp phép tại TP.HCM, nhấn mạnh: “Không có chương trình hợp pháp nào cho phép đi trong vài tuần, không cần đào tạo, không cần kiểm tra ngoại ngữ. Những quảng cáo như vậy gần như chắc chắn là lừa đảo.”
Luật sư Trần Văn Tuấn – Giám đốc Công ty Luật Nhật Việt, cho biết các đối tượng lừa đảo thường dựng hình ảnh công ty hoành tráng, làm giấy phép giả, hợp đồng mẫu và đăng ảnh “người đã xuất cảnh thành công” để tạo niềm tin. Khi nạn nhân nghi ngờ, chúng kéo dài thời gian bằng nhiều lý do, rồi cuối cùng xóa sạch mọi dấu vết.
Theo luật, người lao động chỉ được bảo vệ khi giao dịch với doanh nghiệp có giấy phép, ký hợp đồng hợp lệ và có chứng từ thanh toán rõ ràng. “Chuyển tiền cho cá nhân, ký giấy tay, tin vào cam kết miệng đồng nghĩa với việc tự đặt mình vào thế yếu. Khi tranh chấp xảy ra, khả năng đòi lại tiền gần như bằng không.” – ông Tuấn.
Kết luận: Tỉnh táo là tuyến phòng thủ đầu tiên
Cơ hội việc làm thực sự tồn tại, nhưng chỉ dành cho những người biết chọn đúng kênh, đúng nơi và tuân thủ pháp luật. Mọi lời hứa “nhanh – dễ – nhiều tiền” đều cần đặt dấu hỏi. Đặc biệt trong lĩnh vực XKLĐ, chương trình hợp pháp không bao giờ “thần tốc” hay “mập mờ”. Hãy bảo vệ tài chính và tương lai của mình bằng cách kiểm tra kỹ thông tin, yêu cầu hợp đồng rõ ràng và không chuyển tiền cho người không có giấy phép.
Bạn đã từng gặp phải các chiêu trò tuyển dụng lừa đảo? Hãy chia sẻ câu chuyện của mình trong phần bình luận và giúp cộng đồng cùng nâng cao nhận thức.
