Thị trường lao động Mỹ đang trải qua một cuộc tái cấu trúc chưa từng có, khi AI và tiêu chí “hiệu quả” đẩy tốc độ tăng việc làm xuống mức thấp kỷ lục.

Tổng quan thị trường lao động 2025

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), năm 2025 chỉ tạo thêm 584.000 việc làm mới – con số giảm mạnh so với hơn 2 triệu việc mỗi năm trong hai năm trước. Trung bình mỗi tháng chỉ có khoảng 48.000 việc làm mới, và các điều chỉnh lại dữ liệu tháng 10‑11 cho thấy mức giảm sâu hơn: tháng 10 mất 173.000 việc, tháng 11 chỉ tăng 56.000 việc.

“Hiệu quả” – tôn giáo mới của giới chủ

Business Insider mô tả “hiệu quả” đã chuyển từ một mục tiêu kinh doanh sang một tôn giáo tại Thung lũng Silicon và lan rộng sang toàn bộ khu vực tư nhân. Các CEO như Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) và Elon Musk (Tesla, SpaceX) đang thúc đẩy “cuộc đại san phẳng”: xóa bỏ các tầng quản lý trung gian, thu gọn cơ cấu tổ chức và kết hợp AI để giảm chi phí.

Hệ quả cho vị trí trung cấp và nhân viên văn phòng

Doanh nghiệp lớn như Dell, AT&T, Verizon đã cắt giảm hàng ngàn vị trí quản lý và nhân viên văn phòng trong bối cảnh lãi suất cao và lạm phát kéo dài. Ngành công cộng không tránh khỏi – Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) do Elon Musk dẫn đầu đã sa thải khoảng 265.000 nhân viên trong năm, với email yêu cầu nhân viên liệt kê nhiệm vụ để đánh giá năng suất.

Tác động của AI tới lực lượng lao động trí thức

AI đang thay thế công việc văn phòng: viết mã, soạn thảo tài liệu, xử lý hành chính. Jaqueline Kline, sinh viên mới tốt nghiệp, chia sẻ rằng bằng đại học và GPA không còn là lợi thế khi hàng trăm hồ sơ bị lãng quên. Charley Kim, nhân viên công nghệ trẻ, mô tả: “Được gọi phỏng vấn giờ khó hơn cả việc vượt qua vòng phỏng vấn.”

Những điểm sáng le lói và rủi ro lạm phát

Dù tổng quan tiêu cực, một số ngành vẫn tăng trưởng: dịch vụ ăn uống, y tế và hỗ trợ xã hội ghi tăng việc làm vào tháng 12. Thu nhập bình quân theo giờ tăng 3,8% so với năm trước, đạt 37,02 USD – chỉ số Fed quan tâm vì có thể kéo dài áp lực lạm phát.

Theo báo cáo McKinsey (tháng 6/2025), gần 80% doanh nghiệp đã triển khai AI tạo sinh, nhưng ít hơn 30% thấy lợi nhuận tăng đáng kể. Elon Musk thừa nhận dự án DOGE “chỉ thành công một chút”.

Kết luận và dự báo 2026

Đối với người lao động, bức tranh 2025 là một cuộc đua với thời gian: nếu không thích nghi nhanh với kỹ năng AI, cơ hội việc làm sẽ ngày càng thưa thớt. Abbey Owens, người tìm việc, cho biết: “Tôi đã hạ mức tiêu chuẩn, chấp nhận bất cứ công việc nào còn lại.” Năm 2026 vẫn còn nhiều bất định khi “hiệu quả” vẫn là bóng ma quyết định nhân sự từ Washington đến Silicon Valley.

Bạn có quan điểm gì về xu hướng AI và hiệu quả trong thị trường lao động? Hãy chia sẻ ý kiến và theo dõi chúng tôi để nhận cập nhật sâu hơn.