Định giá dịch vụ tư vấn: cách tính giá theo giá trị thay vì theo giờ

Nhiều người làm tư vấn vẫn tính phí theo giờ và rồi nhận ra thu nhập của mình bị giới hạn bởi số giờ trong ngày. Tính giá theo giá trị mang lại cho khách hàng sẽ mở ra một cách định giá bền vững hơn.
Người làm tư vấn, thiết kế hay đào tạo thường bắt đầu sự nghiệp bằng cách tính phí theo giờ. Cách làm này đơn giản, dễ giải thích và dễ được khách hàng chấp nhận. Nhưng sau một thời gian, hầu hết đều gặp cùng một trần: thu nhập bị giới hạn bởi số giờ có thể làm việc trong ngày, và càng giỏi, càng làm nhanh thì lại càng bị phạt, vì làm nhanh nghĩa là tính được ít giờ hơn. Định giá theo giá trị là cách thoát khỏi cái trần đó: khách hàng trả tiền cho kết quả nhận được, chứ không phải cho thời gian người tư vấn bỏ ra.
Bắt đầu từ vấn đề của khách hàng, không phải từ giờ làm của mình
Định giá theo giá trị bắt đầu bằng một câu hỏi khác hẳn so với định giá theo giờ: vấn đề này đang khiến khách hàng tốn bao nhiêu tiền, hoặc bỏ lỡ bao nhiêu cơ hội, nếu không được giải quyết. Một doanh nghiệp nhỏ mất khách vì quy trình bán hàng lộn xộn có thể đang thất thoát hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Một chủ cửa hàng không biết đọc báo cáo tài chính có thể đang trả thừa thuế hoặc bỏ lỡ khoản vay ưu đãi. Khi người tư vấn giúp giải quyết những vấn đề đó, giá trị tạo ra lớn hơn rất nhiều so với vài chục giờ làm việc. Mức phí vì thế nên phản ánh một phần giá trị đó, thay vì chỉ phản ánh thời gian ngồi làm việc.
Để làm được điều này, buổi tư vấn đầu tiên không nên nói về giá, mà nên nói về hậu quả của vấn đề. Hãy hỏi khách hàng về doanh thu đang mất, chi phí đang đội lên, thời gian đang lãng phí và rủi ro đang đối mặt. Những con số này sẽ trở thành căn cứ để cả hai bên cùng nhìn nhận giá trị của dự án. Khách hàng nào cũng sẵn sàng trả một khoản phí tương xứng nếu họ tin rằng khoản đầu tư đó sẽ mang lại lợi ích gấp nhiều lần. Ngược lại, nếu chính người tư vấn cũng không nói rõ được giá trị mình tạo ra, khách hàng sẽ mặc định so sánh giá theo giờ với người khác, và người rẻ nhất sẽ thắng.
Thiết kế gói dịch vụ theo mức độ kết quả
Định giá theo giá trị thường đi kèm với việc đóng gói dịch vụ thành các gói có phạm vi và kết quả rõ ràng. Thay vì bán mười giờ tư vấn, hãy bán một gói chẩn đoán kèm báo cáo và lộ trình hành động trong hai tuần. Thay vì bán dịch vụ theo tháng không rõ đầu ra, hãy bán một dự án tái cấu trúc quy trình với các mốc nghiệm thu cụ thể. Gói dịch vụ càng rõ kết quả, khách hàng càng dễ quyết định, vì họ biết chính xác mình sẽ nhận được gì và khi nào.
Một cách làm hiệu quả là đưa ra ba mức gói: gói cơ bản giải quyết vấn đề cấp bách nhất, gói tiêu chuẩn bao gồm thêm các hạng mục hỗ trợ, và gói cao cấp bao gồm đồng hành triển khai trong một thời gian dài. Phần lớn khách hàng sẽ chọn gói giữa, và việc có sẵn gói cao cấp giúp gói giữa trông hợp lý hơn. Điều quan trọng là mỗi gói phải khác nhau rõ ràng về kết quả, chứ không chỉ khác nhau về số giờ làm việc. Khách hàng mua kết quả, không mua thời gian, nên bảng giá cũng nên nói về kết quả trước tiên.
Vượt qua nỗi sợ mất khách khi tăng giá
Rào cản lớn nhất khi chuyển sang định giá theo giá trị không phải là kỹ thuật, mà là tâm lý sợ mất khách. Nhiều người tư vấn lo rằng báo giá cao sẽ khiến khách hàng quay sang đối thủ rẻ hơn. Thực tế, khách hàng chỉ so sánh giá khi họ không phân biệt được giá trị. Nếu người tư vấn nói rõ được vấn đề, phương pháp giải quyết và kết quả kỳ vọng, khách hàng sẽ ít so sánh giá hơn rất nhiều. Hơn nữa, khách hàng chỉ quan tâm đến giá rẻ nhất thường cũng là khách hàng khó tính nhất, hay mặc cả nhất và ít trung thành nhất. Mất đi nhóm khách hàng này để có thời gian phục vụ nhóm khách hàng trân trọng giá trị thường là một sự đánh đổi có lợi.



